Human Rights Center
AbountH_03.png

ศูนย์สิทธิมนุษยชน

(Human Right Center)

 

ความเป็นมาและบทบาทภารกิจศูนย์สิทธิมนุษยชน (Human Rights Center)

      ในอดีตประเทศไทยยังไม่มีศูนย์ข้อมูลด้านสิทธิมนุษยชนที่จะพัฒนางานด้านสิทธิมนุษยชน และส่งเสริมการศึกษาวิจัย การเผยแพร่ความรู้ และสร้างความรู้ความเข้าใจแก่หน่วยงานภาครัฐต่างๆ ให้ตระหนักและ เห็นความสำคัญในเรื่องของสิทธิมนุษยชน อีกทั้งยังไม่มีหน่วยงานกลางในการส่งเสริม และประสานงาน  ด้านสิทธิมนุษยชนทั้งในระดับประเทศและระหว่างประเทศ  ซึ่งจากการเรียนรู้ที่ผ่านมา กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการส่งเสริม และสร้างหลักประกันด้านสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย ซึ่งสิทธิมนุษยชนเป็นเรื่องที่เกี่ยวพันกับทุกภาคส่วน จึงไม่ใช่เรื่องที่เกี่ยวข้องกับเฉพาะหน่วยงานใด หน่วยงานหนึ่ง   หรือเฉพาะเรื่องใดเรื่องหนึ่งเท่านั้น  เพราะสิทธิมนุษยชนจะเกี่ยวข้องกับทุกเรื่องที่เกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพ  ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ การไม่เลือกปฏิบัติและความเป็นธรรม  เป็นต้น  ดังนั้น จึงควรมีหน่วยงานหรือองค์กรที่จะเป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมและพัฒนาด้านสิทธิมนุษยชน  โดยได้ร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาอาชญาวิทยาและกระบวนการยุติธรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ดำเนินการศึกษาแนวทางในการจัดตั้งสถาบัน/ศูนย์พัฒนาด้านสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม ในปี พ.ศ.๒๕๔๙  และผลจากการศึกษาเห็นว่ามีความจำเป็นในการจัดตั้งสถาบันหรือศูนย์สิทธิมนุษยชนขึ้น เนื่องจากสถานภาพของปัญหาของการละเมิดรวมทั้งการละเลยในการป้องกันและแก้ไขปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนจะได้รับการเยียวยาอยู่บ้างในระดับหนึ่งแต่องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนยังมีจำนวนน้อยจึงไม่สามารถแก้ไขปัญหานี้ให้ลดลงได้  และสถาบันหรือศูนย์พัฒนาสิทธิมนุษยชนที่จะจัดตั้ง  ควรมีกรอบแนวทางการดำเนินงานในลักษณะที่เป็นหน่วยงานเชื่อมประสานและบูรณาการกับหน่วยงานและองค์กรต่างๆ  ทางด้านสิทธิมนุษยชนที่มีกิจกรรมและการดำเนินงานด้านสิทธิอยู่แล้วในสังคมไทย  รวมทั้งควรมีลักษณะที่เป็นหน่วยงานที่มีส่วนช่วยเติมเต็มในด้านการพัฒนาด้านสิทธิมนุษยชนแก่องค์กรและสถาบันต่างๆ ทางด้านการพัฒนาและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนต่าๆ ที่มีอยู่แล้วในสังคมไทย โดยสรุปประเด็นที่สำคัญ ดังนี้

๑)  บทบาทและหน้าที่ของสถาบัน/ศูนย์พัฒนาสิทธิมนุษยชน

     ๑.๑)  ควรมีเป็นบทบาททางด้านการศึกษาค้นคว้าและวิจัยเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน  เนื่องจาก มีสถาบันหรือองค์กรที่มีบทบาทและหน้าที่ในลักษณะดังกล่าวยังมีอยู่น้อยไม่เพียงพอต่อทิศทางในการพัฒนาสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย

     ๑.๒) ควรมีบทบาทหน้าที่และหน้าที่ด้านการฝึกอบรมบุคลากร เจ้าหน้าที่ของภาครัฐที่เกี่ยวข้องและบุคลากรผู้มีหน้าที่และความรับผิดชอบในด้านสิทธิมนุษยชน เป็นต้นว่า บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มเป้าหมาย

ในกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งประชาชนทั่วไปที่มีความสนใจ และควรคำนึงถึงปัญหาและความจำเป็นในด้านการอบรมและให้ความรู้แก่กลุ่มบุคลากรที่มีความและความต้องการตามสังคม 

     ๑.๓)  ควรมีบทบาทหน้าที่ในการรวบรวมข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และเป็นศูนย์กลางของแหล่งข้อมูลด้านสิทธิมนุษยชนทั้งในและต่างประเทศ โดยการเผยแพร่และสนับสนุนให้กับหน่วยงานและองค์กรต่างๆ ที่มีกิจกรรมและดำเนินงานที่เกี่ยวข้องด้านสิทธิมนุษยชน รวมทั้ง เป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ทางด้านสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย

๒)  แนวทางในการดำเนินงานและการบริหารจัดการ

     ๒.๑)  จาการสำรวจทั้งทางด้านเอกสารและข้อมูลจากบุคลากรที่เกี่ยวข้องสะท้อนให้เห็นว่าสถาบันหรือศูนย์พัฒนาสิทธิมนุษยชนในประเทศไทยยังขาด สถาบันหรือศูนย์ที่เป็นหลักในเชิงวิชาการ  สำหรับการดำเนินงานและการบริหารจัดการสถาบันหรือศูนย์พัฒนาสิทธิมนุษยชนเน้นภารกิจในเชิงปฏิบัติการ  อาจต้องพิจารณาให้สถาบันหรือศูนย์เครือข่ายที่เชื่อมโยงกับหน่วยงานราชการ  เช่นกระทรวงยุติธรรม
     ๒.๒)  สถาบันหรือ ศูนย์พัฒนาด้านสิทธิมนุษยชน ที่ได้รับการจัดตั้งนั้นอาจจะเป็นหน่วยงานหรืองค์กรที่จัดตั้งขึ้นมาใหม่ หากมีความจำเป็น  หรือว่าอาจจะเป็นสถาบันหรือศูนย์ที่ได้รับการขยายจากองค์กรหรือหน่วยงานที่มีอยู่เดิมแล้วก็ได้ หากการดำเนินการขยาย สามารถทำได้และมีความเหมาะสม   ทั้งนี้แนวทางในการดำเนินงานหรือการบริหารจัดการนั้นสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์และการจัดตั้งจากแหล่งข้อมูลทั้งในและต่างประเทศ
     ๒.๓) ในการดำเนินงานและบริหารจัดการด้นกิจกรรมต่างๆ  ของสถาบันหรือ ศูนย์พัฒนาด้านสิทธิมนุษยชน ไม่จำเป็นต้องกังวลว่าจะซ้ำซ้อนกับกิจกรรมของงานและองค์กรอื่นๆ ที่มีอยู่แล้ว ทั้งนี้เพราะว่าสามารถทำได้ในลักษณ์ที่หลากหลายทั้งแนวทางและรูปแบบของการดำเนินงานต้องเป็นในลักษณะที่ทำงานร่วมกับหน่วยงานและองค์กรด้านการพัฒนาสิทธิมนุษยชนทั้งทางวิชาการและปฏิบัติการที่มีอยู่แล้ว ทั้งในและต่างประเทศในลักษณะที่เป็นองค์กรสมาชิกเครือข่ายทางด้านการพัฒนาด้านสิทธิมนุษยชน   ทั้งนี้เพื่อให้เป็นที่ยอมรับและได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานและองค์กรทั้งในระดับชาติ  และระดับสากล

ประกอบกับในปัจจุบัน  กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ  มีภารกิจตามมติคณะรัฐมนตรีและมติที่ประชุมคณะทำงานเพื่อประสานงานด้านสิทธิมนุษยชนกระทรวงการต่างประเทศ ประกอบกับคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและให้มีการประกาศใช้แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๕๒ – ๒๕๕๖) เมื่อวันที่ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒ โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำแผนไปสู่การปฏิบัติ  ในการรองรับการดำเนินตามภารกิจแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และที่ประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติไปสู่การปฏิบัติของกระทรวงยุติธรรม ครั้งที่ ๒/๒๕๕๓ เมื่อวันที่ ๒๔ ธันวาคม ๒๕๕๓ ได้มีมติให้จัดตั้งศูนย์สิทธิมนุษยชน (Human Rights Center) เพื่อดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชนกิจกรรมของกระทรวงยุติธรรม  อีกทั้งการที่ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนแล้ว ๗ ฉบับทั้งหมด ๙ ฉบับ การจัดทำรายงานด้านสิทธิมนุษยชนจำเป็นต้องใช้ข้อมูลด้านสิทธิมนุษยชนเป็นฐานข้อมูลในการบริหารงานจัดทำรายงานประเทศ ตลอดจนตอบข้อสนเทศในเวทีระหว่างประเทศ ที่ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน 

ดังนั้น  กระทรวงยุติธรรม  โดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ จึงได้จัดตั้งศูนย์สิทธิมนุษยชน(Human Rights Center) ขึ้น ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔  เพื่อเป็นหน่วยงานกลางในการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งจะเป็นกลไกใหม่ โดยมีฐานะเป็นหน่วยงานกลางในการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชน เพื่อส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน และใช้เป็นฐานข้อมูลและศูนย์สารสนเทศด้านสิทธิมนุษยชนของทุกหน่วยงานในการดำเนินงานและตอบข้อสนเทศด้านสิทธิมนุษยชนทั้งในประเทศและต่างประเทศ ที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อขับเคลื่อนและยกระดับงานด้านสิทธิมนุษยชนในภาพรวมของประเทศไทย ให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล และสอดคล้องกับสถานการณ์ของโลกในปัจจุบันและอนาคต โดยมีบทบาทภารกิจ ดังนี้ 

     (๑) ศึกษาและพัฒนาหลักสูตรด้านสิทธิมนุษยชน  

     (๒) ส่งเสริมความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ  ในการให้ความรู้เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน 

     (๓) ศึกษา พัฒนา วิจัย มาตรการ กลไก กฎหมาย มาตรฐาน เพื่อรองรับงานด้านสิทธิมนุษยชน 

     (๔) ส่งเสริมและดำเนินการให้มีการฝึกอบรมหรือกระบวนการด้านสิทธิมนุษยชน 

     (๕) จัดทำฐานข้อมูลระบบสารสนเทศด้านสิทธิมนุษยชนสำหรับเป็นแหล่งข้อมูลในการศึกษา ค้นคว้า และแลกเปลี่ยน เรียนรู้ระหว่างหน่วยงาน รวมทั้งเป็นข้อมูลในการบริหารงานจัดทำรายงานประเทศ ตลอดจนตอบข้อสนเทศในเวทีระหว่างประเทศ  ซึ่งจะเป็นกลไกในการพัฒนาระบบ มาตรฐาน กลไกด้านสิทธิมนุษยชน  ทำให้ประชาชนมีหลักประกันด้านสิทธิมนุษยชนและทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงความยุติธรรมตามมาตรฐานสากล และได้รับความรู้ รวมถึงการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศไทยต่อสายตานานาชาติ

 
ศูนย์สิทธิมนุษยชน กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ เลขที่ 120 หมู่ 3 ชั้น 3 ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษาฯ อาคารราชบุรี ดิเรกฤทธิ์
(อาคาร เอ)ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210 เบอร์โทร 0 2141 2737 - 38 และ 0 2141 2748
Fax: 0 2143 9675-6 Website: www.rlpd.go.th, www.humanrightscenter.go.th

Skip Navigation LinksBackground